Obornik w ogrodzie – rodzaje, dawkowanie i terminy stosowania

Jakie właściwości ma obornik?

Obornik w ogrodzie to nawóz organiczny, charakteryzujący się zawartością materii organicznej oraz trzech kluczowych składników pokarmowych: azotu, fosforu i potasu. Poprawia strukturę gleby, jej pojemność wodną i aktywność biologiczną, dlatego IUNG-PIB wskazuje analizę gleby jako punkt wyjścia do racjonalnego nawożenia organicznego.

Z mojej praktyki wynika, że obornik daje najlepszy efekt nie wtedy, gdy rozsypie się go „na zapas”, lecz gdy odpowiada na realny problem stanowiska. Ciężka, zlewna gleba potrzebuje przede wszystkim próchnicy i rozluźnienia. Piaszczysta – zdolności zatrzymywania wody i składników. Rośliny nie korzystają z całej dawki natychmiast, ponieważ część składników uwalnia się stopniowo podczas rozkładu.

„Nawożenie organiczne należy planować z uwzględnieniem zasobności gleby oraz potrzeb rośliny.” – parafraza zaleceń Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa PIB, materiały o nawożeniu i glebie, 2026

Co dokładnie poprawia obornik w glebie?

Obornik poprawia glebę przez dostarczenie materii organicznej, która po rozkładzie tworzy próchnicę i stabilizuje warunki w strefie korzeni. Efekt jest szczególnie widoczny na lekkich piaskach oraz w grządkach intensywnie użytkowanych przez pomidory, dynie Cucurbita i kapustę Brassica.

Nie traktuję go jako zamiennika kompostu ani mineralnego nawozu „na wszelki wypadek”. To raczej fundament żyzności, który trzeba połączyć z obserwacją roślin, podlewaniem i regularnym badaniem pH i jakości gleby. pH ma znaczenie, bo przy silnie kwaśnej glebie część składników staje się gorzej dostępna dla korzeni.

• Materia organiczna z obornika zwiększa zdolność gleby piaszczystej do zatrzymywania wody po podlewaniu i opadach.
• Azot z nawozu naturalnego wspiera wzrost liści, ale jego nadmiar może powodować przenawożenie azotem i słabsze plonowanie.
• Fosfor uczestniczy w rozwoju systemu korzeniowego, dlatego jego dawkę trzeba odnieść do wyniku analizy gleby.
• Potas wpływa na gospodarkę wodną roślin, co ma znaczenie zwłaszcza dla dyni Cucurbita i innych warzyw o dużej masie plonu.
• Próchnica powstająca podczas rozkładu obornika sprzyja aktywności dżdżownic oraz mikroorganizmów glebowych.

Najważniejsza zasada brzmi prosto: obornik działa najlepiej jako element dłuższego planu. Jeden sezon może poprawić kondycję grządki, ale trwałą zmianę struktury gleby buduje się przez kilka lat.

Dlaczego analiza gleby jest ważniejsza niż intuicja?

Analiza gleby pozwala dobrać dawkę nawozu do faktycznej zasobności stanowiska, zamiast kopiować zalecenie z sąsiedniej działki. Nawet dwa warzywniki oddalone o kilka metrów mogą różnić się pH, zawartością fosforu i potasu oraz historią nawożenia.

Przykład: na grządce, gdzie przez trzy lata rosły kapustne Brassica i regularnie stosowano obornik bydlęcy, dokładanie kolejnej dużej dawki może przynieść więcej szkody niż pożytku. Z kolei rabata po trawniku, z ubogą glebą piaszczystą, zwykle lepiej reaguje na umiarkowane nawożenie organiczne i ściółkowanie.

• Próbkę gleby warto pobrać z kilku miejsc grządki, ponieważ pojedynczy punkt nie opisuje całego stanowiska.
• Wynik pH wskazuje, czy przed nawożeniem trzeba rozważyć wapnowanie w innym terminie niż aplikacja obornika.
• Wynik fosforu i potasu pomaga uniknąć dokładania składników, których gleba ma już dużo.
• Notatnik nawożenia pokazuje, kiedy użyto obornika kurzy, granulatu lub kompostu i ułatwia ocenę efektów.
• Obserwacja liści oraz plonu jest przydatna, ale nie zastępuje badania laboratoryjnego gleby.

Obornik świeży, granulowany czy kompostowany?

Obornik świeży, przekompostowany i granulowany różnią się stężeniem składników, sposobem użycia oraz szybkością działania, dlatego nie należy utożsamiać granulatu z nieprzetworzonym nawozem naturalnym. Na małej działce najłatwiej kontrolować obornik granulowany z pełną etykietą, a świeży materiał wymaga czasu, miejsca i pewnego źródła.

Przy zakupie nie kieruję się wyłącznie ceną worka. Sprawdzam formę nawozu, skład deklarowany przez producenta, datę przydatności, zalecaną dawkę i przeznaczenie. Produkt bez etykiety lub obornik niewiadomego pochodzenia nie powinien trafiać na grządki z żywnością.

Jaki obornik jest najlepszy do ogrodu?

Najlepszy obornik to taki, którego formę można bezpiecznie dopasować do gleby, terminu i uprawy: granulowany do małych, uporządkowanych grządek, przekompostowany do poprawy struktury, a świeży głównie z dużym wyprzedzeniem. Dla większości amatorskich warzywników wybieram granulat lub dobrze przefermentowany materiał.

• Obornik granulowany w worku ma podaną przez producenta dawkę, co ułatwia równomierne rozsiewanie na małej powierzchni.
• Świeży obornik bydlęcy sprawdza się na pustym stanowisku przygotowywanym przed kolejnym sezonem.
• Kompostowany obornik ma łagodniejsze działanie niż świeży materiał i jest wygodniejszy do ściółkowania gleby.
• Obornik koński zwykle rozgrzewa się podczas rozkładu szybciej niż bydlęcy, dlatego cenią go właściciele inspektów.
• Obornik kurzy jest skoncentrowany, więc wymaga mniejszych dawek i szczególnej kontroli.

Czy obornik granulowany działa jak świeży?

Nie, obornik granulowany nie działa identycznie jak świeży, ponieważ został przetworzony, wysuszony i ma parametry opisane na etykiecie. Daje większą powtarzalność dawkowania, ale nie zastępuje w pełni długotrwałego wpływu dużej ilości świeżej materii organicznej na strukturę gleby.

Przykład praktyczny: w skrzyni 1 x 2 m pod cukinię zastosowałbym granulat zgodnie z etykietą, wymieszał go z wierzchnią warstwą ziemi i podlał. Nie wysypywałbym w to samo miejsce dodatkowo świeżego obornika, bo łatwo przekroczyć potrzeby rośliny.

• Granulat warto rozsiać równomiernie, aby pojedyncze sadzonki nie dostały nadmiernej koncentracji składników.
• Po zastosowaniu granulatu podlewanie przyspiesza kontakt nawozu z wilgotną glebą.
• Świeży obornik wymaga przechowywania w sposób ograniczający spływ odcieków do gruntu i wód.
• Kompostowany obornik może być elementem procesu opisanego szerzej w poradniku kompostowanie w ogrodzie.
• Obornik kurzy w formie granulatu nadal wymaga ostrożności, mimo że jest wygodniejszy w użyciu niż świeży pomiot.

Kiedy stosować obornik w ogrodzie?

Obornik najczęściej stosuje się jesienią na puste stanowiska albo przed sezonem z odpowiednim wyprzedzeniem, natomiast granulat wykorzystuje się w terminie zapisanym na etykiecie. Świeży obornik nie powinien trafiać bezpośrednio przed siewem wrażliwych warzyw, zwłaszcza marchew Daucus carota.

Termin zależy od rodzaju nawozu, pogody i planu upraw. Jesienią łatwiej przygotować grządkę bez pośpiechu, ale nie rozrzucam nawozu na zamarzniętą, zalaną lub pokrytą śniegiem ziemię. W takich warunkach rośnie ryzyko strat składników i spływu zanieczyszczeń.

Kiedy rozsypać świeży obornik?

Świeży obornik rozsypuje się zwykle jesienią, po zakończeniu zbiorów, aby miał czas częściowo się rozłożyć przed sadzeniem i siewem w kolejnym roku. Termin trzeba dopasować do aktualnych zasad stosowania nawozów naturalnych oraz warunków pogodowych publikowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Na działce po ogórkach można jesienią rozłożyć obornik bydlęcy, płytko wymieszać go z glebą i zostawić stanowisko do wiosny. Pod marchew, pietruszkę i burak lepiej przeznaczyć grządkę nawożoną obornikiem w poprzednim sezonie, nie tuż przed siewem.

1. Usuń resztki roślin porażonych chorobami, ponieważ nie powinny mieszać się z nawozem przeznaczonym pod zdrowe uprawy.
2. Rozłóż świeży obornik równomiernie na pustej grządce, unikając grubych skupisk w jednym miejscu.
3. Wymieszaj nawóz z glebą możliwie szybko, aby ograniczyć straty azotu i zapach.
4. Oznacz grządkę w notatniku, podając datę, rodzaj obornika i orientacyjną ilość.
5. Wiosną dobierz rośliny do historii nawożenia, zostawiając korzeniowe na stanowisko po oborniku.

Jak planować nawożenie organiczne przez sezon?

Nawożenie organiczne warto planować w trzech etapach: analiza i przygotowanie gleby, zasilenie przed sadzeniem oraz kontrola wzrostu w sezonie. Taki układ chroni przed dokładaniem kolejnych dawek tylko dlatego, że liście chwilowo wyglądają słabiej.

• Jesienne nawożenie świeżym obornikiem pasuje do grządek przeznaczonych później pod kapustę Brassica lub dynie Cucurbita.
• Wiosenne użycie granulatu wymaga sprawdzenia dawki i terminu na opakowaniu konkretnego produktu.
• Letnie dokładanie azotu należy ograniczać, ponieważ nadmierny wzrost liści może opóźniać dojrzewanie plonu.
• Ściółka z kompostu wspiera wilgotność gleby, ale nie jest pretekstem do pomijania analizy zasobności.
• Notatnik z datami nawożenia pozwala porównać reakcję roślin w kolejnym sezonie.

Jedno zdanie, które powtarzam początkującym ogrodnikom: świeży obornik zaplanuj z wyprzedzeniem, a granulat odmierzaj według etykiety i wyniku analizy gleby.

Ile obornika dać na metr kwadratowy?

Dawka obornika na metr kwadratowy nie jest uniwersalna, ponieważ zależy od jego formy, zawartości składników, zasobności gleby i wymagań rośliny. Przy nawozie granulowanym punktem odniesienia jest etykieta producenta, a przy świeżym oborniku – analiza gleby oraz plan uprawy, zgodnie z podejściem zalecanym przez IUNG-PIB.

To miejsce, w którym ogrodnicy najczęściej popełniają błąd. Liczba znaleziona w internecie bez informacji o rodzaju obornika może dotyczyć zupełnie innego produktu. Obornik kurzy ma inną koncentrację niż bydlęcy, a granulat innego producenta może mieć inne parametry niż granulat kupiony rok wcześniej.

Jak odmierzyć dawkę bez przenawożenia?

Najpierw sprawdź etykietę nawozu, następnie przelicz powierzchnię grządki i odmierz ilość wagowo, zamiast rozsypywać nawóz „na oko”. Na grządce 6 m² dawkę podaną na 1 m² trzeba pomnożyć przez sześć, ale tylko wtedy, gdy etykieta dopuszcza daną uprawę i termin.

• Waga kuchenna pomaga odmierzyć granulat precyzyjniej niż szklanka lub łopata o nieznanej pojemności.
• Obornik kurzy należy stosować oszczędniej niż obornik bydlęcy, ponieważ jest bardziej skoncentrowany.
• Grządka po intensywnej uprawie kapusty Brassica może wymagać innego planu niż nowa rabata ozdobna.
• Gleba zasobna w fosfor i potas nie powinna otrzymywać kolejnych wysokich dawek bez uzasadnienia.
• Przenawożenie azotem objawia się często bujną zielenią przy słabszym zawiązywaniu owoców lub korzeni.

Czy większa dawka daje większy plon?

Nie, większa dawka obornika nie gwarantuje większego plonu, ponieważ nadmiar azotu może pobudzić liście kosztem kwiatów, owoców i korzeni. Marchew Daucus carota nawożona zbyt świeżo i zbyt obficie częściej tworzy nieregularne, rozwidlone korzenie.

Przykład: dwie cukinie rosnące obok siebie nie potrzebują podwójnej dawki tylko dlatego, że jedna ma większe liście. Najpierw sprawdzam wilgotność podłoża, stan korzeni i objawy chorób, a dopiero potem rozważam korektę nawożenia.

• Nadmiar azotu sprzyja miękkim, podatnym na uszkodzenia tkankom roślinnym.
• Nadmiar soli nawozowych może pogorszyć warunki w strefie młodych korzeni.
• Regularne podlewanie jest potrzebne po zastosowaniu granulatu, ale nie może powodować wypłukiwania składników.
• Analiza gleby zmniejsza ryzyko kumulacji fosforu i potasu na stale nawożonych grządkach.
• Obserwacja plonu jest ważniejsza niż porównywanie wielkości dawki z działką sąsiada.

Czy można stosować obornik pod warzywa?

Tak, obornik można stosować pod warzywa, jeśli pochodzi z pewnego źródła, jego forma odpowiada uprawie, a termin nie naraża żywności na zanieczyszczenie. Pod kapustę Brassica i dynie Cucurbita dobrze sprawdza się stanowisko przygotowane wcześniej, natomiast pod marchew Daucus carota nie stosuje się świeżego obornika bezpośrednio przed siewem.

Warzywnik wymaga większej dyscypliny niż rabata kwiatowa. Zbierane liście sałaty, korzenie marchwi i owoce ogórka trafiają na stół, dlatego liczy się higiena, jakość nawozu oraz zachowanie odstępu czasowego wynikającego z formy nawożenia i zaleceń produktu.

„Wymogi związane ze stosowaniem nawozów naturalnych trzeba sprawdzać w aktualnych materiałach urzędowych.” – parafraza informacji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczących programu azotanowego, 2026

Czy świeży obornik można dać pod marchew?

Nie, świeży obornik nie jest dobrym wyborem bezpośrednio przed siewem marchwi Daucus carota, ponieważ może sprzyjać rozwidlaniu korzeni i nadmiernemu wzrostowi naci. Marchew najlepiej siać na stanowisku nawożonym obornikiem w poprzednim sezonie lub przygotowanym łagodniejszym nawożeniem zgodnym z analizą gleby.

• Marchew Daucus carota lepiej rośnie w głęboko spulchnionej glebie bez świeżych, nierozłożonych resztek obornika.
• Pietruszka korzeniowa ma podobne wymagania i również nie lubi świeżego nawozu tuż przed siewem.
• Burak ćwikłowy potrzebuje równowagi składników, a nie wysokiej dawki azotu na starcie.
• Kapusta Brassica zwykle lepiej wykorzystuje żyzne stanowisko przygotowane wcześniej nawozem organicznym.
• Dynia Cucurbita może rosnąć na zasobniejszej grządce, lecz także wymaga kontroli wilgotności i odczynu gleby.

Jak zachować bezpieczeństwo sanitarne przy zbiorach?

Bezpieczeństwo sanitarne wymaga używania nawozu z wiarygodnego źródła, mycia rąk po pracy i dokładnego płukania warzyw przed jedzeniem. PIORiN publikuje informacje dotyczące bezpieczeństwa produkcji roślinnej, a aktualne wymagania dla nawozów naturalnych należy sprawdzać w materiałach Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Nie używam świeżego materiału o nieznanym pochodzeniu, zwłaszcza gdy nie wiem, czym karmiono zwierzęta i jak nawóz przechowywano. W przypadku gospodarstw zasady programu azotanowego są obowiązujące, natomiast właściciel małego ogrodu również powinien unikać zanieczyszczania studni, rowów i sąsiednich działek.

• Warzywa zbierane nisko nad ziemią należy dokładnie opłukać pod bieżącą wodą przed spożyciem.
• Obornik trzeba przechowywać tak, aby odcieki nie przedostawały się do wód powierzchniowych ani studni.
• Nawóz z niepewnego źródła nie powinien trafiać pod rośliny jadalne.
• Rękawice robocze ograniczają kontakt dłoni z nawozem, ale po pracy nadal trzeba umyć ręce.
• Przy niejasnym planie nawożenia pomoc doradcy nawozowego lub agronoma zmniejsza ryzyko błędu.

Treść nie zastępuje konsultacji z doradcą nawozowym lub agronomem, szczególnie gdy uprawa ma charakter towarowy albo stanowisko leży blisko ujęcia wody.

Czy obornik trzeba przekopać?

Tak, obornik zwykle warto wymieszać z wierzchnią warstwą gleby możliwie szybko po rozsianiu, ponieważ ogranicza to straty azotu i ułatwia równomierny rozkład składników. Głębokość oraz technika zależą od rodzaju gleby, formy nawozu i instrukcji producenta granulatu.

Nie chodzi o agresywne odwracanie całego profilu glebowego. Na lekkiej glebie często wystarczy płytkie wymieszanie kultywatorem lub widłami amerykańskimi, a potem wyrównanie powierzchni. W ciężkiej ziemi pracuję ostrożnie, gdy podłoże nie jest mokre i lepkie.

Jak wymieszać obornik z glebą krok po kroku?

Najpierw rozsiej obornik równomiernie, następnie wymieszaj go z górną warstwą wilgotnej, ale nie mokrej gleby i oznacz stanowisko w notatniku. Taka procedura zmniejsza ryzyko skupienia nawozu przy pojedynczej roślinie oraz ułatwia późniejsze planowanie kapusty Brassica, dyni Cucurbita i marchwi Daucus carota.

1. Odmierz powierzchnię grządki, ponieważ dawka nawozu musi wynikać z metrażu i etykiety produktu.
2. Usuń chwasty z nasionami, aby późniejsze przekopywanie nie rozsiewało ich po całym warzywniku.
3. Rozsiej obornik granulowany lub kompostowany możliwie równą warstwą na całym stanowisku.
4. Wymieszaj nawóz z górną warstwą gleby narzędziem dobranym do jej zwięzłości.
5. Podlej stanowisko po zastosowaniu granulatu, jeżeli zaleca to producent na etykiecie.
6. Zapisz datę, formę nawozu i planowaną roślinę w notatniku nawożenia.

Jakiego obornika nie stosować pod korzeniowe?

Pod rośliny korzeniowe nie stosuje się świeżego, nierozłożonego obornika bezpośrednio przed siewem, ponieważ może on zaburzać kształt korzeni i sprzyjać nadmiarowi azotu. Marchew Daucus carota, pietruszka oraz burak lepiej wykorzystują stanowisko nawożone organicznie w poprzednim sezonie.

• Świeży obornik bydlęcy należy przeznaczyć raczej pod przedplon niż bezpośrednio pod marchew.
• Obornik koński w świeżej formie również wymaga czasu na rozkład przed siewem korzeniowych.
• Obornik kurzy jest zbyt skoncentrowany, aby stosować go intuicyjnie pod delikatne siewki.
• Kompostowany obornik można rozważyć ostrożniej, ale jego ilość nadal musi wynikać z zasobności gleby.
• Granulat pod korzeniowe stosuje się wyłącznie zgodnie z etykietą oraz wskazanym terminem aplikacji.

Jak uniknąć błędów i przenawożenia azotem?

Przenawożenie azotem najczęściej wynika z łączenia kilku nawozów bez planu: świeżego obornika, granulatu, gnojówki i nawozu mineralnego. Bezpieczna strategia polega na jednej decyzji nawozowej opartej na analizie gleby, obserwacji roślin oraz dokumentacji, a nie na poprawkach wykonywanych co tydzień.

W ostatnich sezonach najczęściej widziałem ten sam schemat: ogrodnik widzi blade liście, dosypuje granulat, potem podlewa gnojówką i po dwóch tygodniach ma ogromną masę liści bez proporcjonalnego plonu. Takie rośliny nie są „mocniejsze”. Są rozregulowane.

Jak rozpoznać nadmiar nawozu?

Nadmiar nawozu można podejrzewać, gdy roślina tworzy wyjątkowo bujne, ciemnozielone liście, słabo kwitnie lub daje zdeformowane plony mimo dobrego podlewania. Objawy trzeba jednak odróżnić od chorób, uszkodzeń korzeni i problemów z pH, dlatego warto oprzeć decyzję na analizie gleby.

• Ciemnozielone, miękkie liście mogą wskazywać na zbyt intensywne nawożenie azotem.
• Słabe kwitnienie dyni Cucurbita przy ogromnych liściach może oznaczać zaburzoną równowagę składników.
• Rozwidlone korzenie marchwi Daucus carota mogą wynikać z nieodpowiedniego przygotowania gleby i świeżego nawozu.
• Biały nalot soli na powierzchni podłoża wymaga ograniczenia nawożenia oraz ostrożnego podlewania.
• Brak poprawy po kolejnej dawce nawozu jest sygnałem, by przestać dosypywać i sprawdzić przyczynę.

Czy można łączyć obornik z kompostem?

Tak, można łączyć obornik z kompostem, ale tylko po uwzględnieniu całkowitej ilości materii organicznej i składników wprowadzanych na grządkę. Kompost poprawia strukturę i życie biologiczne gleby, lecz nie powinien być automatycznym dodatkiem do wysokiej dawki obornika.

Dobry plan dla jednej rabaty może wyglądać tak: jesienią umiarkowane nawożenie obornikiem, wiosną cienka warstwa dojrzałego kompostu, a w sezonie ściółka z rozdrobnionych resztek roślinnych. Takie podejście jest spokojniejsze i łatwiejsze do kontrolowania niż wielokrotne nawożenie płynnymi preparatami.

• Kompost i obornik należy zapisać w jednym notatniku, ponieważ oba wpływają na bilans składników w glebie.
• Na glebie lekkiej cienka warstwa kompostu pomaga ograniczać wysychanie bez potrzeby częstego dosypywania granulatu.
• Na glebie ciężkiej nadmierna ilość nierozłożonego materiału może utrudniać przygotowanie grządki wiosną.
• Obornik bydlęcy i kompost sprawdzają się jako element płodozmianu, a nie jednorazowy „ratunek” dla każdej rośliny.
• Przy wątpliwościach o pH, fosfor i potas pierwszeństwo ma analiza gleby przed kolejną dawką nawozu.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy stosować obornik?

Świeży obornik najczęściej stosuje się jesienią lub z wyraźnym wyprzedzeniem przed uprawą. Granulat stosuje się w terminie podanym na etykiecie. Nie rozsiewaj nawozu na zamarzniętą, zalaną ani pokrytą śniegiem glebę.

Ile obornika dać na metr kwadratowy?

Dawka zależy od rodzaju obornika, zasobności gleby i planowanej rośliny. Przy granulacie stosuj wyłącznie ilość wskazaną przez producenta i przelicz ją na powierzchnię grządki. Świeży materiał wymaga dodatkowo oceny historii nawożenia oraz analizy gleby.

Czy obornik kurzy jest mocny?

Tak, obornik kurzy jest nawozem skoncentrowanym i łatwo nim przenawozić rośliny. Bezpieczniej używać go w formie przekompostowanej albo granulowanej, zgodnie z etykietą. Nie łącz go bez planu z innymi nawozami azotowymi.

Czy można dać obornik pod marchew?

Świeżego obornika nie daje się bezpośrednio przed siewem marchwi Daucus carota. Może on sprzyjać rozwidlaniu korzeni oraz zbyt silnemu wzrostowi naci. Marchew lepiej rośnie na stanowisku nawożonym organicznie w poprzednim sezonie.

Czy obornik granulowany trzeba przekopać?

Zwykle tak, granulat warto wymieszać z wierzchnią warstwą gleby i podlać, jeśli wskazuje to producent. Szczegółowy sposób aplikacji zależy od konkretnego produktu oraz terminu użycia. Nie wsypuj całej dawki bezpośrednio do jednego dołka pod sadzonkę.

Czy świeży obornik jest bezpieczny pod warzywa?

To zależy od terminu, pochodzenia nawozu i rodzaju warzywa. Świeży obornik wymaga planowania z wyprzedzeniem oraz higieny przy zbiorze plonów. Pod korzeniowe, takie jak marchew, nie stosuje się go tuż przed siewem.

Źródła i literatura

1. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa PIB – materiały dotyczące gleboznawstwa, zasobności gleby i nawożenia organicznego.
2. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – aktualne informacje o zasadach stosowania nawozów naturalnych i programie azotanowym.
3. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa – informacje dotyczące bezpieczeństwa produkcji roślinnej.
4. IUNG-PIB – zalecenia dotyczące znaczenia analizy gleby przy doborze nawożenia.

Katarzyna Wrona

Od kilkunastu lat projektuje ogrody przydomowe i doradza właścicielom działek. Pisze o projektowaniu, doborze roślin i pielęgnacji tak, by ogród był piękny i łatwy w utrzymaniu.